NTHABISENG LE HO FIHLELA
Harold W. Percival
KHAOLO V
PUSELETSO RAKUO
Karolo ea 2
Maemo a kantle joalo ka pheletso ea mmele.
Maemo a mmele a qala ka tswalo sebakeng sa mmele. Bong, lelapa, morabe, naha le tikoloho di laolwa ke menahano ya pele.
Batsoali bao motho a tsoaletsoeng ho bona e ka ba metsoalle ea hae ea khale kapa lira tsa hae tse bohloko. Ebang tsoalo e tla ka thabo kapa masoabi, moetsi o kena 'meleng oa hae o loketseng' me ka hare ho oona o tlameha ho sebetsana le likhohlano tsa khale le ho thusa le ho thusoa ke metsoalle ea khale.
Tsoalo ea 'mele e emela moralo oa tšebeliso ea chelete le li-account tsa mokoloto mehopolo. Tsela eo moralo oa lichelete o tla sebetsanoa le eona e latela moahi mmeleng. Tsoalo ea 'mele ea ho patela batsoali sebakeng se kantle, moo ho litlhoko of bophelo a fumaneha ka thata, a hlahela lelapeng le hlokomelehang hantle, a hlaha ka tlasa maemo a boits'oaro le bonolo a ho qala ho lahla moetsi ka lisebelisoa tsa hae, kapa tsoalo eo ngoana a bileng le eona qalong a bophelo of khatholoha le boithabiso, empa hamorao ho kena bophelo e kopana le mehlodi e mengata e hlokang ntlafatso ea matla a sebapali- Tsohle li tla fana Menyetla ho hlokahala hore u tsoele pele ka mosebetsi lefatšeng leo moahi 'mele o tlameha ho sebetsa. Ho tsoalloa tikolohong e nyarosang, e sa amaneng le tlhaho, e joalo ka bonyatsi, squalor, boitšoaro bo bobe kapa khatello ke phello ea khatello ea nakong e fetileng ea ba bang, kapa ho se natse maemo a bona; kapa ke ka lebaka la botsoa ba 'mele le boroko ho nahana. Tsoalo e joalo e kanna ea hlahisoa ke tlhoko ea ho phela tlasa maemo a thata, ka ho hlola matla a mang feela a sebapali e ka fumanoa.
Ha lesea le ntse le hola ho tloha bongoaneng mme le hola ho fihlela bocheng, mokhoa oa bophelo , mekhoa ea 'mele, ho ikatisa le thuto li theha motse-moholo oo le qalang bophelo ba hona joale ka oona . Le kena khoebong, lipolotiking, mosebetsing, khoebong kapa bohlankeng, ho latela mekhoa ea nako e fetileng le ho latela sehlopha kapa moea oa mokha oo le neng le o khomaretse ka nako eo.
Maemo ana ohle a 'mele ke qetello , empa ha se qetello efe kapa efe e mo hlophisitseng ka matla a itseng a sa reroang, a kantle ho naha kapa ka matla a maemo a kantle, empa e fanoa ho eena, kapa e entsoeng bonolo kapa e qobelloang ke menahano ea hae ea nakong e fetileng.
Ho latela lintlha tse ngata tse fetileng tse ikemiselitseng ho etsa pontsho, ke tsona feela tse sebelisoang tse lumellang ho bokelloa le ho etsoa ka tumellano le qetello ea limilione tsa tse ling baetsi 'meleng ka ho tšoanang nako. One e ka se fetohe qetello e se e entsoe; ke karolo ea ketso e fanoang ke motho mehopolo. Bokamoso bo ka fetoloa ka ho ikokobelletsa qetello e se e fanitsoe, ka ho sebetsa mesebetsi le ho fetola e 'ngoe nahana.
Maemong 'ohle a fapaneng a bophelo ke 'nete hore tikoloho eo motho a tsoaletsoeng ho eona e bakoa ke litakatso , litabatabelo le mehopolo eo a e sebelelitseng nakong e fetileng; kapa ke litholoana tsa seo a se qobelletseng ho ba bang le seo ho hlokahalang hore a se utloe le ho se utloisisa; kapa ke mokhoa oa ho qala boiteko bo bocha boo liketso tsa hae tse fetileng li lebisitseng ho bona.
Tikoloho ke e 'ngoe ea mekhoa eo maemo a 'mele a bophelo a tlisoang ka eona. Tikoloho ha se sesosa ka boeona, ke phello, empa e le phello hangata ke tšimoloho ea ketso le mekhoa. 'Mele oa motho, o tsoaletsoeng tikolohong e itseng, o tsoaloa moo hobane tikoloho e fana ka maemo ao moetsi le 'mele ba lokelang ho sebetsa ka 'ona , 'me ba lokela ho ithuta ka 'ona. Tikoloho e laola liphoofolo; motho o fetola tikoloho ea hae ho latela monahano le khetho ea hae. Seo se ka 'na sa lekanyetsoa, empa motho e mong le e mong o na le khetho e itseng le matla a itseng a ho etsa mesebetsi ea kelello. Bophelo ba 'mele bo ka tsamaisoa ho latela mekhoa e bakoang ke tsoalo le tikoloho; tabeng eo nts'etsopele ea motho ka tsela eo e tla tsoela pele 'me o tla tsoela pele ho tsoaloa tikolohong e tšoanang. Kapa a ka sebelisa tlotla eohle eo tsoalo le boemo li mo fileng eona ka lebaka la mesebetsi e fetileng, 'me ka nako e ts'oanang a hana ho hlompha lipolelo tsa tsoalo, boemo le morabe. Tabeng eo o tla tloha sebakeng seo sa mosebetsi.
Litšobotsi le foromo ea 'mele ke litlaleho tsa' nete tsa mehopolo e ba entseng. Mena, li-curve le li-angles tsa tsona Kamano e mong ho tšoana le mantsoe a mangata haholo a ngotsoeng mehopolo mme diketso di thehile. Mohala ka mong ke lengolo, karolo ka 'ngoe e na le lentsoe, setho ka seng polelo, karolo ka' ngoe khaolo, 'me kaofela e etsa pale ea nako e fetileng, e hlophisitsoeng ke nahana mme e hlahiswa mmeleng wa motho. Lithapo le likarolo li fetotsoe ke boiteko ba motho ho nahana. Mofuta oa 'mele o tsoaloang ke mofuta oa moetsi e nkile qeto ka lebaka la nako e fetileng mehopolo.
Copyright 1974 ka The Word Foundation, Inc.