MOTHO LE MOSALI LE BANA
Harold W. Percival
KAROLO IV
LITLHAKISO TSA TSELA E MOLEMO OA HO BONAHALA MAHALA
Regeneration: Likarolo tse bapaloang ke Breathing, le mofuta oa Breath kapa “Moea o Phelang”
Boiteko bo boholo ba ho fumana le ho ba ho Great Way bo kenyelletsa ho nchafatsoa hoa 'mele oa motho le ho khutlisetsoa hoa Realm of Permanence eo ho eona Moqapi oa Triune Self e kileng ea ba teng,' me e tlohile ka lebaka la "sebe sa pele," ho thoeng, joalo ka ha ho hlalositsoe maqepheng a morao.
Ho tloha nakong eo e fetileng e fetileng le e hole, Doer e 'ngoe le e' ngoe e tsamaile sefahleho sa lefatše, ka 'mele oa motho ka mor'a o mong, e khannoang le ho susumetsoa ke matla a sa tsejoeng ho ea mosebetsing o sa bonahaleng - ke hore, ho khutlela hae la pele, Realm of Permanence , kapa Serapa sa Edene, kapa Paradeise. Ho khutlela ha hae mona ho kenyelletsa tlhokahalo ea ho nchafatsoa hoa 'mele oa motho hore e be' mele o phethahetseng, o se nang thobalano, o sa shoeng, o sa ikarabelle ho litlhoko tse tloaelehileng tsa ho ba teng 'meleng.
Sebopeho sa 'mele oa motho ke lijo tse tiileng, metsi le moea; mme bophelo ba mmele bo mading. Empa bophelo ba mali le sehahi sa 'mele ke sebopeho sa moea,' me mofuta oa 'mele o hahiloeng ke qeto ea monahano.
Mofuta oa phefumoloho ea motho ke moemeli pakeng tsa tlhaho le Moetsi oa Boraro-bo-bong. Ke yuniti, unit e se nang bohlale ea tlhaho, leha ho le joalo e sa kopane le Doer eo e lokelang ho ba eona. E na le lehlakore le mafolofolo. Karolo e sebetsang ke phefumoloho ea sebopeho sa phefumoloho 'me lehlakore le phelisang ke sebopeho kapa "moea". Sebopeho sa phefumoloho se teng ka nako ea popelo mme se ka ho mme nakong ea kemolo, empa phefumoloho ea sebopeho sa phefumoloho, leha e sa aroloe ho tsoa forong, ha se ho 'm'a nakong ea kemolo; boteng ba eona moo bo ne bo tla kena-kenana le phefumoloho ea 'm'a eona e leng e hahang' mele oa ngoana. Nakong ea tsoalo, ka peterole ea pele, karolo e phefumolohang ea sebopeho sa phefumoloho e kena leseeng mme e hokahana le eona ka pelo le matšoafo. Mme kamora moo sebopeho sa phefumoloho ha se khaotse ho phefumoloha ho fihlela lefung; 'me ha moea o tsoile, o ea shoa.
Sebopeho sa sebopeho sa phefumoloho ke mohlala oo lijo tse kenngoeng ka oona o kentsoeng 'mele. Phefumoloho ka ho phefumoloha ke eona e hahang 'mele oa nama. Seo ke lekunutu la ho aha lisele: ho hema ho aha lisele. E a ba hahela ka anabolism, joalo ka ha e bitsoa, 'me e tlosa litšila-nako ke catabolism, e bitsoang joalo,' me e lekanya mohaho le ho felisoa ka metabolism.
Joale sebopeho sa phefumoloho se na le eona e le moralo oa mantlha, ha o fihla lefats'eng, ho hloka thobalano ha 'mele o phethahetseng hoo o tsoang teng. Haeba ho ne ho se joalo, motho o ne a ke ke a khutlisetsa mmele boemong ba hae ba pele ba phetheho joalo ka ho hloka thobalano ho tsoa ho Realm of Permanence. Ka hona, ka boiketsetso, tlasa ho shebella ha motho e mong oa Boraro-bo-bong, 'mele o hola ho tloha boseeng ho isa bongoaneng; le bongoana bo khetholloa ho tloha boseeng ka ho tla hoa takatso-takatso, Mothetsi, ho kena 'meleng. Bopaki ba sena ke hore pejana ngoana o ne a sa botse lipotso, empa o mpa a koetliselitsoe ho pheta joalo ka parrot.
Ha Mohlahisi a se a kene 'meleng' me a qala ho botsa lipotso, monahano oa hae o hlahisa maikutlo ka sebopeho sa moea: sebopeho sa hae ke letlapa leo ho lona ho hopoloang maikutlo a tsoang tlholehong kapa a mofuta o fe kapa o fe, 'me a ts'oereng maikutlo. Tsena ke matlapa a memori.
Sehopotso sa motho se lekantsoe ke liphihlelo tsa mehopolo e mene, hoo mohopolo oohle oa rona oa memori o lekantsoeng ke kutlo tseo tse 'ne; mme ntho e e khahlisang ke ho amoheloa kapa tlhokomelo e fanoang ke Mohlahisi ho lithuto tsena.
Phefumoloho e kena ebe e tsoa ho tloha qalong ho isa qetellong ea bophelo. Ho na le nako e hlakileng ea bophelo bakeng sa motho ka boeena, e leng Doer, eo a e entseng nakong e fetileng. E entse nako eo ea bophelo ka monahano oa eona, mme ha e ka lula moleng oa monahano ona e tla shoa joalo ka ha e laetse.
Empa haeba e fetola mohopolo oa eona ho tloha lefung ho ea bophelong bo sa shoeng, ho na le monyetla oa ho fetola 'mele oa eona ho tloha' meleng oa ho kopanela liphate le lefu ho ea ho 'mele o phethahetseng, o se nang thobalano le o sa shoeng, hore o khutlele ho Realm of Permanence ho tloha moo e qalileng teng. Se finyeletsoeng se itšetleha ka ho khona ho bona lintho ka tsela eo lintho li hlileng li leng ka teng, le ho tseba ho etsa seo motho a lumelang hore se nepahetse ebile se khonahala hore motho a se etse; 'me ka thato ea ho phethahatsa boikemisetso ba bona.
Ha motho a nahana ka seo a se finyeletseng, ho ka hlaha litlamorao tsa liketso tse fetileng ho isa katleho. Litaba tse tloaelehileng bophelong ba motho ea ikemiselitseng joalo li tla fana ka liteko tsohle le liteko le litlatsetso: botle ba mehopolo, takatso ea maikutlo le maikutlo a ho e sitisa. Mme e ka sehloohong har'a bona ke thobalano, ka mofuta ofe kapa ofe. Lithahasello tsena le lits'usumetso le maikutlo a mantlha ke 'nete ea' nete le ea 'nete ea ho qala le liteko le liteko tsa polelo eohle ea papiso e entsoeng mabapi le "liphiri" le "ho qala." Maitemohelo a tloaelehileng a motho bophelong a fana ka mekhoa eohle ea ho etsa qeto ea hore na o lokela ho etsa qeto ea ho khetha eng. etsa le se sa lokelang ho etsoa, ho fihlela sepheo sa motho. Lilemo tse fapaneng tseo ngoana a fetang ho tsona, kaofela li na le seabo sephethong se seholo. Nako ea bocha ke phetoho ea hore na e tla etsa eng pele; mme ke eona nako eo bong ba 'mele oa eona o ipehelang eona, ha lisele tsa kokoana-hloko ea monna le mosali li ikemisetsa, le tse khothalletsang monahano oa Moetsi oa' mele oo e leng ho ona.
E mong o qala ho nahana ka thobalano e amanang le ba bong bo fapaneng. Hape monahano o mabapi le lintlha tsena tsa mantlha tsa bophelo ba motho o etsa hore sebopeho sa moea se etse liphetoho tsa bohlokoa tsa tlhaho mo seleng ea kokoana-hloko.
Seli ea kokoana-hloko joalo ka peō ea botona e lokela ho ikarola habeli. Karohano ea pele ke ho lahla ho hloka thobalano hoa sele ea kokoana-hloko. Hona joale ke sele ea basali kapa ea hermaphrodite. Karolo ea bobeli ke ho lahla botšehali. E ntan'o ba sele ea monna, 'me e nang le bokhoni ba ho emisa. Mmeleng oa mosali, karohano ea pele ea emong ke ho lahla ho hloka thobalano. Ebe ovum ke sele ea monna le mosali. Karolo ea bobeli ke ho lahla botona. Ebe ke sele ea basali e ikemiselitseng ho kenngoa.
Joale ona ke boemo bo tloaelehileng ba thobalano ba motho. Haeba mohopolo qalong o ne o sa qobelloa ke 'mele oa thobalano oo o neng o le ho ona, ho ka be ho se na karohano ea kokoana-hloko ea botona ho' mele oa monna kapa mosali, mme monahano o ka be o hahile 'mele oa mmele o nchafalitsoeng ho latela moralo oa mantlha oa mantlha ka foromo ea sebopeho sa phefumoloho.
Hobane sebopeho sa mofuta oa phefumoloho ha se na thobalano, se na le mofuta oa sona oa ho hloka thobalano ho sona, ho tloha mohla se neng se tloha Realm of Permanence, mme se ke keng sa hlakoloa. Mme leha ho nka nako e telele, ka palo efe kapa efe ea bophelo, Moetsi oa Triune Self o lokela ho etsa qeto ea ho nchafatsa 'mele oa hae,' me Doer o tlameha ho etsa sena bophelong bo le bong.
Sena se khethoa ke liphihlelo tsa Moetsi, ho ithuta ho tsoa phihlelong, le tsebo e fumanoeng ho tsoa thutong; mme sena se lebisa Moetsi bophelong bo bong ho etsa boiteko ho fihlela katleho. 'Me se finyeletsoeng se tlameha ho ba' meleng o le mong, hobane ho se shoe ho ke keng ha etsahala kamora lefu. Ho joalo hobane ha ho na 'mele kamora lefu o ka etsang hore o se ke oa shoa. Mohlahisi o tlameha ho ba le 'mele oa nama ho etsa hore' mele o se ke oa shoa.
Mmele o lokelang ho etsoa o sa shoeng hase 'mele oa nama. E tlameha ho ba 'mele oa nama o tiileng, hobane' mele oa nama o na le lisebelisoa tsohle tse hlokahalang bakeng sa ho fetola le ho fetola 'mele o sa shoeng oa nama hore o be' mele o phethahetseng le o sa shoeng, oo liphetoho tsa nako li sa bang le tšusumetso ho tsona.
Bao ba amehileng feela ka ho boloka lefatše la 'mele ho ea ka tatellano ea' mele ea thobalano, ha ba thahaselle ho nka tsela e nepahetseng. Ba thahasella ho boloka lintho tsa batho kamoo li leng ka tsona. Ka mantsoe a mang, ho latela thobalano le lefu. Empa e le ho fumana ho se shoe, lefu le tlameha ho hlola hobane mmele o mong le o mong oa motho o apere, 'me ke moaparo oa lefu.
Lefu le na le letsoho ho 'mele o mong le o mong o tlang lefats'eng lena, mme ka lefu le leng le le leng la' mele le atleha linthong tse etsahalang. Sefahleho se setle ka ho fetesisa sa motho kapa moroetsana ke sefahleho sa lefu. Mme ho se shwe ho fumanwa ka ho hlola lefu; mme lefu le theilwe hodima bong.
Ka hona, liphetoho tse lokelang ho tsoela pele ka hara 'mele oa monna kapa mosali li tlameha ho etsoa' meleng o le mong o tsoelang pele ho fihlela mmele o fetoloa sebopeho sa lefu, monna kapa mosali, ka ho nchafala le ho fetoha 'mele o se nang thobalano, oo lefu le lona ka lona hloloa, ka tlhōlo ea thobalano. Ka hona, ho se tsebe ho se phele ho ka se fumanehe kamora 'mele ho shoa.
Kamora lefu, motho ea itlhommeng pele a se a robetse 'mele, a ka nahana feela ka seo a neng a se nahana nakong ea bophelo ba lefatšeng. Ha ho monahano o mocha o etsoang kamora lefu. Sebopeho sa eona sa phefumoloho se ho eona; empa e ke ke ea fetola sebopeho sa eona sa bophelo kamora lefu. Menahano e tlameha ho ngola litlhaloso tsa eona ka foromo ea sebopeho sa phefumoloho 'meleng oa motho o phelang. Ha ho liphetoho tsa tlhaho tse ka tsoelang pele ka mor'a lefu; mme lits'ebetso tsa likokoana-hloko li etsoa ho ea ka tatellano ea monahano ke monahano oa Doer ka sebopeho sa eona sa phefumoloho. Mekhoa ea likokoana-hloko e sebetsa ho latela monahano oo.
Batho bohle ba lula le 'mele e entsoeng ka lisele tsa thobalano ka lebaka la kamohelo e atileng ea likamano tsa lenyalo. Ke seo sechaba sa rona se thehiloeng holim'a sona. Ho joalo, tlholeho eohle e teng ka thobalano, le ka lebaka la thobalano. Thobalano e tlama batho ho tlhaho. Mokhoa oa ho tloha lefats'eng lena la thobalano le lefu le ho tsoaloa hape ke ka ho felisoa hoa thobalano ka ho nahana le ka ketso, ka tsela eo, ho aha 'mele ho ea ka mohlala oa ona o qapiloeng ke lisele tse se nang thobalano ka ho thibela likarohano tse boletsoeng ka holimo ho ho etsoa hoa semela le lehe. Mme kaha sena se ke ke sa etsoa kamora lefu, se tlameha ho fihlella ha bophelo bo ntse bo le teng 'meleng. 'Mele ke mokhoa oa rona oa ho khutlela ho Realm of Permanence. Litakatso tsa rona ka methapo ea kutlo li re kopanya le tlholeho, 'me ke feela ka ho roala liketane tsena ka monahano o bohlale re ka felisang likhakanyo Ha e sa ithutoe, e ea mahala. 'Me tokoloho ke boemo boo motho a sa pheleng ho eena.
Ha ho mohopolo oa likamano tsa botona le botšehali o lokelang ho kenella ka pelong kapa kelellong ea motho ea ikemiselitseng ho se shoe bophelong bo le bong. Mme monahano bophelong bo bong le bo bong o tla kenya letsoho ho tlisa maemo a phethahatsong ea seo motho a se nahanang. Ha mohopolo e le oa ho se phele, maemo a tla ba teng. Batho, libaka, maemo, leha a sa e tsebe, a tla khethoa ke monahano oa hae. Kaofela ba tla fetohela bophelong boo a ikemiselitseng ho ba le letsoalo le sa shoeleng 'meleng oa hae, esita le bophelong ba hae ba hona joale. Menahano ea hae le Tsebo ea bona. Ha ho letho le etsoang ka monyetla; tsohle li entsoe ka molao le taelo: ha ho na monyetla. Ha rea tšoanela ho hlokomela Mohlokomeli oa rona le Knower ho bona hore ba etsa karolo ea bona. Ntho feela eo motho a amehileng ka eona ke ts'ebetso ea mesebetsi ea hae. Mme motho o etsa qeto ea mesebetsi ea hae ka maikutlo a hae menahanong.
Motho ea Nahanang le ea Tsebang o tla sireletsa Moetsi ho isa tekanyong le tekanyong eo Moetsi a tla itumella ho sireletsoa ka eona. Hobane, leha ho se na puisano pakeng tsa Moetsi 'meleng le Moetsi oa hae ea Nahanang, ea seng 'meleng, ho na le mokhoa oa puisano ka ho loka le mabaka, e leng, lentsoe la ho loka e le molao, le la mabaka e le toka.
Ho loka joalo ka ha molao o re, "che, u se ke ua etsa joalo," ha Moetsi a ka hanana le se nepahetseng le seo a sa lokelang ho se etsa. 'Me mabapi le seo a lokelang ho se etsa, a ka ipuella ka hare. 'Me seo se bonahalang se utloahala ebile se loketse hore a se etse, seo a lokelang ho se etsa. Ka tsela ena ho ka ba le puisano bakeng sa motho ea lakatsang puisano pakeng tsa Moetsi 'meleng le Moqapi oa hae ea Nahanang.
Phapang ke hore, kelello ea 'mele e bolella Moetsi seo e lokelang ho se etsa ho latela methapo ea kutlo. Mme sena, expediency, ke molao oa lefats'e la batho, seo methati e se khothalletsang. E kanna ea nepahala, ea nepahala mabapi le litaba tsa 'mele. Empa malebana le tsela ea ho se shoe, eo Moetsi a e thahasellang, expediency e tlameha ho ba tlasa molao oa ho loka le toka e tsoang kahare.
Ka hona, hore motho a tsebe seo a lokelang ho se etsa, kapa seo a sa lokelang ho se etsa, o lokela ho itlhahloba ho tsoa ka hare; mme a etse seo a se etsang ka lebaka la tshepo ya hae ya hore ha ho letho le tla senyeha, ha e le hantle, haeba a etsa seo a tsebang hore se mo loketse ho se etsa. Ke molao oo, bakeng sa motho ya lakatsang ho se shwe.
Kamora nako, liphetoho tse ntle le tse makatsang li tla hlahisoa ka 'mele oa hae ntle le hore a tsebe se etsoang. Empa liphetoho tsena tse isang ho se shoeng li etsoa haholo ke tsamaiso ea methapo e sa sebetseng. Ha ho hlokahale hore a hlokomele liphetoho tsena, leha a tla li tseba ka nako e tlang. Empa liphetoho li ka etsoa feela ke seo a se nahanang, le ka seo a se etsang - ke hore, liphetoho tsa sebopeho.
Mabapi le liphetoho tsa nnete, o hloka feela hore a tsebe tsela e bonolo le e hlakileng ea ho baka liphetoho. Sena ke ka ho phefumoloha ka ho phefumoloha ka botlalo le ka thata ka phepong — ka ho phefumoloha le ka ntle le ho phefumoloha. Ho na le mefuta e mene e fapaneng ea ho phefumoloha: ho phefumoloha 'meleng, ho phefumoloha moea, ho phefumoloha le ho phefumoloha ka bobebe; 'me se seng le se seng sa phefumoloho ena e na le likarolo tse' ne. Ha ho hlokahale hore a tšoenyehe ka likarolo tse fokolang le mefuta ea ho phefumoloha, hobane o tla tsebisoa nakong ea ha a phefumoloha, haeba a ntse a tsoela pele thupelong.
Empa o lokela ho utloisisa ka mefuta e fapaneng ka bohlale. Ha ho motho ea phefumolohang hantle, ka botlalo, hobane ha a tlatse matšoafo a hae ka moea o fokolang oo a o hemang. Ho tlatsa matšoafo a hae ka phefumoloho e 'ngoe le e' ngoe, ho fa nako mali 'ohle a fetang hore a fepeloe oksijene, le hore lisele tsa mali li ise oksijene eo sebopeng sa' mele.
Ke batho ba fokolang ba hemang karolo e fetang karolo ea leshome ea chelete eo ba lokelang ho e sebelisa ha ba phefumoloha. Ka hona lisele tsa bona lia shoa 'me li lokela ho hahuoa bocha; ba bolailoe ke tlala. Joale, ka mor'a phefumoloho e 'ngoe le e' ngoe e nepahetseng, ho ntšoa mali ho tsoa litšila tse bokellaneng pele ho phefumoloha e 'ngoe e tloaelehileng. Nako e tobileng letsatsi ka leng e lokela ho fuoa nako e loketseng ea ho phefumoloha le ho phefumoloha ka nako e telele kamoo motho a ka fanang ka nako efe kapa efe ea motšeare kapa bosiu — mohlomong halofo ea hora hoseng le mantsiboea.
Phefumoloho ena e sa khaotseng e lokela ho etsoa nako le nako ho fihlela e tloaela letsatsi lohle. Ha lisele ho pholletsa le 'mele li fanoa ka oksijene e hlokahalang, likarolo tsa' mele tsa mmele li tla fanoa ka meea ea tsona e ka thusang; ka mantsoe a mang, limolek'hule tse liseleng, liathomo tse ka limolek'hule, le lielektrone le lintho tse ling tse ka har'a liathomo. Ha seo se etsoa, mmele oa motho o tla hlaseloa ke mafu: a ke ke a tšoaetsoa.
Sena se ka nka lilemo tse ngata kapa maphelo a mangata. Empa motho ea batlang ho ithuta ho phela, o lokela ho leka ho "phela Bosafeleng." Ebe karolo ea nako e ke ke ea mo tšoenya hakaalo. Khabareng, ha a utloisisa ho hema kamehla ha 'mele, o qala ho ela hloko moo phefumoloho e eang teng 'meleng. Sena o se etsa ka ho ikutloa le ho nahana. Haeba a ikutloa moo phefumoloho e eang teng 'meleng oohle, o tlameha ho nahana ka hona. Ha a ntse a nahana, o utloa moo phefumoloho e eang teng. Ha aa lokela ho leka ho isa phefumoloho karolong efe kapa efe e itseng. Seo a hlokang ho se etsa feela ke ho utloa moo e eang teng.
Phefumoloho e tlameha ho ea likarolong tsohle tsa 'mele hore mmele o lule o phela le o le maemong a nepahetseng. 'Me taba ea hore motho ha a utloe hore na phefumoloho e ea kae' meleng, ha e e thibele ho ea hohle 'meleng. Empa haeba monahano oa hae le maikutlo a hae e le ho utloa hore na phefumoloho e ea kae, sena se tla qobella mali le ho bula libaka 'meleng, e le hore likarolo tsohle tsa' mele li tla phela li be li phele. Hape ke mokhoa oa ho tseba ho hong ka sebopeho sa 'mele.
Ha motho a se na bophelo bo botle ba 'nete, 'nete ena e pakoa ke ho se utloe likarolo tsohle tsa 'mele, ha a leka ho etsa joalo; ke hore, kae kapa kae moo mali le methapo li eang teng. 'Me kaha mali le methapo ke masimo, ka ho latellana, ao takatso le maikutlo li sebetsang ho 'ona, motho o lokela ho ba hlokolosi hohle moo mali le methapo li leng teng, e leng ho pholletsa le 'mele oohle. Ha motho a nchafatsa 'mele ka ho hema 'me a ka utloa mali le methapo ' meleng, o tla ithuta eng kapa eng eo a lokelang ho ithuta eona ka 'mele ha a hema, e ka bang teng neng kapa neng. Empa ha 'mele oa hae o phetse hantle, ho tla bolela hore o qetile tsela ea hae ea ho hema 'meleng. Ha ho hlokahale hore a ikhathatse ho leka ho fumana, hobane lits'ebetso li tla itsebahatsa ho eena, 'me o tla elelloa liphetoho tseleng ea hae ea ho nahana le ho hema.
Ha a ntse a tswela pele ho tla tla nako eo sebopeho sa sebopeho sa moya se tla qala ho fetoha. Sena ha se etswe ka qeto ya hae; se lokiswa ka boiketsetso tseleng ya monahano wa hae. Tsela ena e tla lebisa ho phefumoloheng ha sebopeho ka mora hore phefumoloho ya mmele e lokise mobu wa mmele. Ebe ha phefumoloho ya sebopeho e qala, mmele wa kahare o qala ho bopeha, mme mmele oo wa kahare e tla ba sebopeho se se nang thobalano. Hobaneng? Hobane monahano wa hae ha o a ka wa ba ho ya ka mehopolo ya thobalano, e neng e baka phetoho ya tlhaho diseleng tsa dikokwana-hloko. Mme sebopeho sa sebopeho sa moya se nang le sebopeho se hlakileng sa ho se be le thobalano, mmele o tla qala ho hahuwa ka sebopeho sa wona ho ya ka mohlala wa sebopeho sa moya, e leng ho se be le thobalano.
Nakong ena, setsebi sa ts'ebetso ena ha se hloke ho fumana taeo e 'ngoe ho tsoa mehloling e kantle, hobane o tla khona ho buisana le mofani oa hae oa kelello, eo e tla ba motataisi oa hae.
Copyright 1979 ka The Word Foundation, Inc.